Hoogmoed Taleb en Roubini als contrasignaal?

Roubini en Taleb zijn thans de gevierde globetrotters omdat ze de financiële wereld al jarenlang (en ook tijdig) waarschuwden voor allerlei onderschatte gevaren. Maar deze heren beginnen nu een zekere hoogmoedigheid ten toon te spreiden.

Een attente lezer wees mij op een artikel op de site van de Finacial Times (FT) van vorig week. Het was een artikel van de hand van Nassim Taleb, de man die ons al jarenlang uitlegt dat er veel meer gevaren zitten in de financiële markten dan de modellenbouwers bij banken ons voorrekenen. De boeken die Taleb schreef – Fooled by Randomness en The Black Swan – zijn verplichte kost geworden voor iedere belegger; sterker nog, ze hebben een ware cultstatus bereikt.

Nu schreef Taleb vorige week in zijn column op de site van de FT over tien principes die de wereld wel even zouden vrijwaren van het gevaar van de zwarte zwaan. Ik zet ze even voor u op een rijtje.
1. Iets dat fragiel is moet vroeg breken terwijl het nog klein is (niets mag ‘too big to fail’ worden).
2. Geen socialisatie van verliezen en privatisering van winsten (geef geen oneindige steun aan bedrijven, maar nationaliseer ze als het echt moet; bedrijven die wel kunnen overleven moeten geen steun krijgen, maar zwaar gereorganiseerd worden om vervolgens klein, vrij en risicodragend te opereren).
3. Mensen die geblinddoekt een schoolbus te pletter hebben gereden, mogen nooit een nieuwe bus meer rijden (het hele etablishment van topmannen, monetaire toezichthouders, centrale bankiers en politici heeft gefaald, ze moeten plaatsmoeten voor een nieuwe groep van experts met schone handen).
4. Laat nooit iemand met een prestatiebonus een kerncentrale of financiële risico’s managen (de kans is groot dat hij risico’s wegmoffelt om ‘conservatieve’ winsten te kunnen tonen).
5. Compenseer complexiteit met simpliciteit.
6. Geef kinderen geen dynamiet, ook niet als je ze waarschuwt (de autoriteiten moeten complexe financiële constructies verbieden; de meeste mensen in de financiële wereld zijn net kinderen, die moeten tegen zichzelf in bescherming worden genomen; de toezichthoudende autoriteiten zijn overigens nog lang niet zo ver en laten zich nog veel te veel beïnvloeden door mooie economische theorieën).
7. Overheden moeten nooit vertrouwen hoeven te herstellen; mensen moeten weerbaar worden tegen malafide en te ingewikkelde constructies.
8. Geef nooit extra drugs aan een patiënt die aan het afkikken is (meer leverage toepassen om het probleem van te grote schuldposities te genezen is niet de juiste weg).
9. Mensen moeten niet bouwen op de financiële markten voor hun pensioen (financiële markten hebben niet de zekerheden die de meeste mensen nodig hebben).
10. Je maakt alleen een omelet met gebroken eieren (met andere woorden, als je iets goed wil maken, moet je eerst heel veel afbreken; Taleb raadt aan het Kapitalisme 2 in de steigers te gaan zetten; hierover schreef ik eerder een column.

Natuurlijk zitten er veel juiste constateringen in de tien principes van Taleb (hij is overigens niet de enige die dit soort zaken aan de orde stelt). Wat mij wel een beetje tegen de borst stuit is dat hij de bestrijding van de crisis presenteert als een soort recept uit een kookboek. Volg deze tien stappen van Taleb, en we hebben het lek boven. Zo eenvoudig is het natuurlijk niet. Ieder principe uitgebreid bespreken zou helaas nu te ver voeren.

Toen ik Taleb las op de site van de FT, moest ik meteen denken aan een quote van een andere zeer negatief ingestelde econoom, te weten Nouriel Roubini. Over de huidige rally zegt hij: ‘Beste beleggers, geniet van de deadcate bounce, ofwel de grote ‘sucker’s rally’ van deze bearmarkt….wacht niet te lang met het aan boord springen van de financiële Titanic die de volgende financiële ijsberg gaat raken. U kunt als belegger straks platgedrukt worden als u rent voor een reddingsboot’.

Laten we vooropstellen dat Roubini een pluim verdient voor zijn voorspelling over de huidige crisis. Hij was ver voor iedereen uit bij het in detail beschrijven van de financiële versmelting. Dit is een uitstekende prestatie. Maar ook hier zit een vleugje van hoogmoed en zekerheid in zijn stelling, die bij mij alarmbellen doet rinkelen. In een onzekere wereld geldt dat als we weten dat iets gaat gebeuren, het meestal niet gebeurt.

Ook geldt dat mensen die het best zijn in het voorspellen van de top, bijna altijd weer het slechtst zijn in het aankondigen van de bodem, en vice versa. Precies zoals macht kan corrumperen. Zelfs met de meest volwassen en ervaren beleggers kan een winnende reeks trades in de markten de ‘raison d’être’ van hun carrière worden. Niemand is immuun tegen verleiding, alleen slimme mensen doorzien dit en herkennen zaken als hoogmoed bij anderen.

David Fuller schrijft over de eerder genoemde uitspraak van Roubini in zijn column van het aprilnummer van Technische en Kwantitatieve Analyse (TKA): ‘Helaas zijn veel beleggers weinig geïnteresseerd voor zich zelf te (leren) denken; ze springen van goeroe naar goeroe, op zoek naar de winnende portefeuille. Daarom houden ze vaak te lang vast aan megabulls terwijl de opwaartse trend op zijn eind loopt of aan de luidruchtigste bears in de laatste fasen van de neerwaartse trend’.