Einde QE2 – kritiek van Greenspan

30 juni liep het $ 600 miljard opkoopprogramma af en voormalig Fed-voorzitter Greenspan was er als de kippen bij om kritiek te hebben. Wat heeft QE2 nu opgeleverd?

De kritiek van Greenspan spitst zich toe op het ontbreken van enig bewijs dat de grote instroom van geld een bijdrage heeft geleverd aan de economie, de werkgelegenheid of de gezondheid van de huizenmarkt. Interessant die kritiek op je opvolger, want ook Greenspan voerde in zijn bestuursperiode een bekritiseerd en ruim monetair beleid.

Even terug naar QE2, quantitative easing nummer 2. De eerste aankondiging voor het opkoopprogramma van $ 600 miljard aan Amerikaanse staatsobligaties werd gedaan op 3 november. De opzet was dat door het opkopen van obligaties door de Fed de rente laag zal blijven en dat de opbrengst voor de verkopers zijn weg zou vinden in de economie. 30 juni liep het opkoopprogramma af. Terugkijkend is de rente alleen maar gestegen, zoals blijkt uit de grafiek. Huizenbezitters zijn dus meer gaan betalen voor hun hypotheek en dat draagt niet bij aan het gezond worden van de huizenmarkt. Ook de stimulans voor de economie valt tegen met een lagere economische groei dan het moment waarop QE2 van start is gegaan. Verder is de werkloosheid gelijk gebleven op een hoog niveau rond 9%.

Niet alle kritiek is terecht want sinds de aankondiging van 3 november zijn de aandelenmarkten meer dan 20% gestegen. En dat creëert een gevoel van welvaart. Ook is het goed geweest voor exporterende bedrijven want de Amerikaanse dollar is per saldo gedaald door al dat nieuwe geld dat is gecreëerd. De angst voor een Japan-scenario met mogelijk deflatie is sindsdien door de toenemende inflatieverwachtingen stevig opgeborgen in de koelkast.

Maar degenen die verwachten dat Amerikaanse staatsobligaties nu scherp zullen dalen doordat de grootste koper, de Fed, haar opkoopprogramma staakt heeft het mis. De Federal Reserve blijft staatspapier opkopen met de opbrengsten uit de rente en de aflossingen van aflopende leningen. Dat loopt volgens analisten in de komende 12 maanden toch nog op tot $ 112 miljard. Daarnaast blijkt ook uit de grafiek geen eenduidig verband. De start van QE2 in november zorgde namelijk voor een stijging van de rente in plaats van de logisch geachte daling. Dan zal het einde van QE2 ook niet per definitie de logisch geachte stijging veroorzaken.

Meer nog zal de ontwikkeling van de Amerikaanse kapitaalmarktrente afhankelijk zijn van de ontwikkeling op Wall Street. Het verband met de S&P 500 is opvallend sterk, zoals duidelijk blijkt uit de grafiek. Ook niet vreemd, want een toenemend vertrouwen onder beleggers in de toekomst zorgt voor een vraag naar meer risicovolle aandelen. En dat gaat weer ten koste van de veilige staatsobligaties en dan stijgt de rente.

Dus de vraag is meer wat aandelen gaan doen in de komende periode? De zomerperiode is doorgaans een kwakkelperiode volgens de beurswijsheid ‘Sell in May...’. Daarentegen is juli statistisch gezien een goede maand met af en toe een zomerrally. Nu heeft niemand een glazenbol maar het bewust zijn van de actuele risico's vanuit zowel een technische analyse als fundamenteel perspectief werpt de vraag op of het aandelenrendement op dit moment het risico waard is? Risico’s beheersen is de sleutel – rendement volgt vanzelf. Hoe beheerst u uw risico van de portefeuille?