Afkoelende stressmeters -2; uitbraak China
Op 15 januari schreef ik dat allerlei stressindicatoren steeds minder in het rood komen te staan. Dit is een teken dat de markt langzaam tot rust komt. Sindsdien is de situatie nog meer verbeterd.
Begin van deze maand begon ik met de stelling dat de aandelenmarkten met een bodemproces bezig zijn. Hoelang dit gaat duren is niet bekend. Wie een lange beleggingshorizon heeft kan echter in stappen zijn aandelenbelang beginnen uit te breiden. Wie op zeker wil spelen moet wachten op een technische uitbraak. Dit was in een notendop mijn visie van de laatste tijd.
Bij het analyseren van de markten is het belangrijk te kijken naar allerlei stressmeters. Het mag duidelijk zijn dat de financiële markten een grote periode van stress hebben meegemaakt. Er is heel wat adrenaline door de markt gespoten. Net als de dokter de hoeveelheid stress van een persoon kan bepalen door bijvoorbeeld de bloeddruk of allerlei hormonen in het bloed te meten, kunnen analisten dat ook van de financiële markten. Er zijn verschillende mogelijkheden.
Ten eerste de VIX, die de volatiliteit meet in de koersbeweging van de grote Amerikaanse aandelen (om precies te zijn de impliciete volatiliteit van de opties op deze aandelen). In onderstaande grafiek is te zien dat die van grote recordhoogte van rond de negentig weer meer dan halveerde. De VIX wordt ook wel gezien als graadmeter van hoeveel angst er zit in de markt. Angst maakt opties immers duurder.
De VIX is nu gehalveerd van ongeveer 80 in oktober naar iets boven de 40 nu. We gaan de goede kant op, maar er zitten nog heel wat stresskikkers onder beleggers, vooral onder beleggers die nooit goed hun eigen emoties kenden toen ze begonnen met beleggen in aandelen. Het zou goed zijn als de VIX gaat zakken onder de 30. Dat zal pas echt een teken zijn dat het ergste allemaal achter de rug is.
Een andere nu veel gebruikte stressmeter is de TED-spread, het verschil tussen de Libor en de korte rente (op 3-maands Amerikaans schatkistpapier). Dit is een indicatie van hoe banken over elkaar denken, de Libor is namelijk de rente die banken elkaar onderling rekenen. Hoe hoger de TED-spread, hoe meer wantrouwen er zit tussen de banken. Deze stressindicator ontspande zich de laatste maanden spectaculair. Zie het plaatje hieronder. Dit is een goed signaal.
Een derde stressmeter is het verschil in rendement tussen de beste bedrijfsleningen (van de meest solide bedrijven), met een AAA-rating dus, en het rendement van de 10-jarige Amerikaanse staatsobligatie. Een groot verschil betekent dat beleggers geen enkel risico willen nemen en maar veiligheidshalve zoveel mogelijk in staatsleningen willen beleggen. Hoewel de zogeheten spread tussen de ‘yield’ van AAA-leningen en die van Amerikaanse Treasuries nog steeds vrij groot is, is het verschil wel kleiner geworden, ook weer kleiner ten opzichte van de stand van een paar weken geleden.
De meeste aandelenmarkten hebben, zoals gesteld, technisch gezien nog niet duidelijk de bodem voltooid. Maar we zien technisch toch op veel plaatsen duidelijk punten van verbetering. In veel grafieken zit er bijvoorbeeld een positieve divergentie tussen de koersgrafiek en de indicatoren. Hierbij laat de koersgrafiek nog lagere (of gelijkliggende) bodems zien, terwijl indicatoren als de RSI en MACD hogere bodems laten zien. Dit is vaak een positief signaal.
Sommige beurzen lijken zelfs voorzichtig uit te breken. Wat dacht u bijvoorbeeld van China? De Shanghai Composite is bijvoorbeeld uit het dalende trendkanaal gebroken, na eerder een hogere bodem te hebben neergezet. Ook hebben beleggers in China het recent aangedurfd te kopen boven de laatste top rond de 2000. Zie ook de positieve divergentie tussen de koers en de MACD die zich al een aantal maanden manifesteert.
Het is technisch gezien een uitermate interessant signaal. Het is alleen jammer dat de meeste andere beurzen nog niet zo ver zijn. Het is van belang dat de beurzen wereldwijd min of meer dezelfde signalen geven. Daarom moeten we voorzichtig zijn met vol in China te stappen, maar een teen in het water lijkt gerechtvaardigd, vooral nu de stress steeds duidelijker wereldwijd uit de markt begint te lopen.